NGUYÊN NHÂN CỦA HỘI CHỨNG KHÔ MẮT (Phần 3)

4.00 out of 5

Lượt xem:2133

Khô mắt còn đến từ những rối loạn cục bộ tại mắt như bệnh tuyến lệ, tuyến meibomian, viêm bờ mi, dị ứng v.v... làm tổn hại tuyến nước mắt, gây ra thiếu nước mắt hoặc bốc hơi nước mắt quá nhiều.


NGUYÊN NHÂN CỦA HỘI CHỨNG KHÔ MẮT

(Tiếp theo)

NHỮNG BỆNH LÝ VÀ RỐI LOẠN KHÁC

Khô mắt liên quan mật thiết đến bệnh chủ. Trong một số trường hợp, bệnh chủ trực tiếp làm tổn hại tuyến nước mắt, gây một số hình thức khô mắt, thiếu nước mắt hoặc do bốc hơi nước mắt quá nhiều. Trong hầu hết trường hợp khô mắt liên quan đến rối loạn mắt cục bộ; tuy vậy, một số trường hợp nghiêm trọng nhất liên quan đến bệnh hệ thống.

RỐI LOẠN MẮT CỤC BỘ

Trong số những bệnh lý này chủ yếu có bệnh tuyến nước mắt. Nguyên nhân còn lại là rối loạn tuyến meibomian. Những vấn đề mắt cục bộ khác liên quan đến khô mắt bao gồm viêm bờ mi trước, dị ứng, hở mi, co thắt mi, độ quỵ, ứ đọng nước mắt, sa kết mạc, herpes, loạn dưỡng giác mạc, và phẫu thuật mắt như LASIK. Những nguyên nhân ít phổ biến hơn bao gồm trị liệu phóng xạ xung quanh mắt và cấp cứu do phỏng nhiệt hoặc hóa chất đến mắt.

Bệnh tuyến lệ

Bệnh tuyến lệ là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh khô mắt. Nó liên quan đến việc phá vỡ chức năng của tuyến lệ; nói cách khác tuyến lệ không tiết đủ nước mắt, và triệu chứng khô mắt kinh điển xuất hiện (mắt kích thích đỏ, khô và dao động thị lực). Bệnh tuyến lệ chính thường do tuổi tác, có nghĩa là tuyến nước mắt trở nên già đi và không còn hoạt động tốt như trước nữa.

Rối loạn tuyến meibomian

Rối loạn tuyến meibomian (còn gọi là MGD) cũng dẫn đến bệnh khô mắt. Đây là bệnh rất phức tạp, nhưng điển hình liên quan đến viêm tuyến meibomian, hoặc tiết lipid, các tuyến trong mi mắt gây ra bởi tắc lỗ tuyến tại bờ mi. Việc tắc tuyến có thể do sưng vì dị ứng hoặc do viêm giác mạc. Rối loạn tuyến meibomian có thể liên quan những thay đổi hóc môn, cũng như thói quen ăn uống tác động đến độ dày và độ nhầy của meibum. Kết quả là thỉnh thoảng tuyến tiết ra chất giống phô mai hoặc trong trường hợp khác, giống sáp cứng làm bít lỗ tuyến. Một loại rối loạn tuyến meibomian khác là tiết lipid quá nhiều mặc dù tuyến không bị tắc khiến kích thích mắt. Tóm lại là tuyến meibomian sản xuất quá nhiều dầu, quá ít dầu, hoặc dầu quá dày hoặc chất lượng bất thường. Kết quả là, phim nước mắt không ổn định, bốc hơi quá nhanh khỏi bề mặt mắt, và cuối cùng phát triển thành khô mắt do bốc hơi.

Điều trị tuyến meibomian và khô mắt do bốc hơi là quá trình phức tạp và có thể liên quan các phương pháp điều trị hóc môn, dinh dưỡng, thuốc và cơ học.

Viêm bờ mi

Viêm bờ mi là thuật ngữ chung chủ yếu dung để chỉ viêm mi mắt liên quan đến đỏ và kích thích. Viêm bờ mi thường chỉ cụ thể đến nhiễm vi khuẩn của nang lông, chèn ép hoặc đóng vảy xung quanh chân lông. Mặc dù viêm bờ mi không trực tiếp liên quan đến khô mắt, viêm bờ mi và nang lông có thể nhanh chóng dẫn đến viêm bờ mi sau, rối loạn tuyến meibomian, và khô mắt do bốc hơi.

Dị ứng, Nhiễm độc và Nhạy cảm

Dị ứng – và thỉnh thoảng ngay cả các điều trị dị ứng – là nguyên nhân phổ biến của khô mắt. Viêm kết mạc có thể gây phản ứng dị ứng đối với bụi, nấm mốc, bụi không khí, và nhiều những chất khác. Nếu nó trở thành mạn tính, viêm bề mặt mắt làm đơ mắt và vòng lặp thông tin đến tuyến nước mắt để sản xuất nước mắt ngắn lại. Viêm cũng làm mất ổn định phim nước mắt và có thể khiến khô mắt do bốc hơi.

Nếu bạn vừa bị dị ứng vừa bị khô mắt, hãy chắc rằng bác sỹ mắt của bạn biết bạn gặp vấn đề dị ứng.

Vấn đề hở mi

Hở mi là khi mi mắt không nhắm khít hoàn toàn; hở mi xảy ra trong lúc ngủ. Kết quả là, mắt bị hở trở nên cực kỳ khô, và bệnh khô mắt phát triển.

Liệt mắt là sự bất thường thần kinh mặt biểu thị sự yếu hoặc mất cảm giác của cơ một bên mặt. Vì cơ mặt mất cảm giác thường cản trở quá trình chớp mắt cũng như ngăn cản mắt khép chặt lại, khiến bị khô mắt.

Lộn mí hoặc yếu mi thường là tình trạng liên quan đến tuổi tác khi mí dưới không phủ hoàn toàn nhãn cầu. Khi lộn mí, mí mắt cuộn ngược ra ngoài mắt, tạo một khoảng không gian lớn cho nước mắt tuôn ra và không phân bổ đầy đủ bề mặt mắt. Nước mắt có thể tuôn tràn, gây chảy nước mắt sống mặc dù bị khô mắt. Yếu mi, mặc dù mi dưới không lộn ra ngoài, nó lỏng lẻo và rũ xuống; tăng diện tích bề mặt mắt bị phơi ra ngoài và gây khô mắt.

Sụp mi kết quả là do yếu cơ mi mắt hoặc sự nhiễu giây thần kinh đến cơ mi mắt. Nếu trẻ em sinh ra bị sụp mi treo ngang con ngươi, phẫu thuật là cần thiết để kéo mi lên tránh tổn hại thị lực. Vì cơ mi mắt bất thường, những trẻ em này không khép mắt hiệu quả, tạo điều kiện khô mắt nghiêm trọng.

Co thắt mi

Sự khó chịu từ khô mắt có thể dẫn đến co thắt mi, hoặc chớp mắt thường xuyên. Co thắt mi liên tục có thể khiến kích thích, tạo vòng lặp co thắt mi mạnh hơn.

Đột quỵ

Trong đột quỵ, dòng máu đến não bị chặn lại và tế bào não bị tổn thương hoặc chết do thiếu oxy. Nhiều triệu chứng có thể xảy ra, bao gồm mất cảm giác ở cánh tay, chân hoặc dọc thân người; hoa mắt chóng mặt; nói líu nhíu; suy nghĩ hoặc nói không rõ ràng; mất cân bằng và té ngã; và ngất xỉu. Đột quỵ có thể cho thấy những vấn đề mắt nghiêm trọng, bao gồm mất thị lực một phần, song thị, và nếu cơ mặt bị tác động, mất khả năng chớp mắt có thể gây ra khô mắt. Cũng theo đó, đột quỵ có thể dẫn tới mất cảm giác ở thần kinh giác mạc, làm ngăn cản chuyển tin đến tuyến nước mắt để tiết và mi mắt chớp. Hệ quả là bị khô mắt.

Ứ đọng nước mắt

Thỉnh thoảng ống lệ dẫn đến mũi bị nghẽn một phần vì mô lỏng lẻo do tuổi tác hoặc sưng dị ứng, dẫn đến tình trạng việc làm sạch nước mắt bị trì hoãn. Khi nước mắt không được chảy đi, nước mắt “dơ” chứa chất gây dị ứng, độc tố, và những kích thích khác tích tụ lên bề mặt mắt. Mắt lúc đó có thể bị viêm mạn tính, đến lượt làm tê cứng bề mặt và ngăn cản truyền tin đến tuyến nước mắt để tiết nước mắt tươi mới; khô mắt phát triển.

Khi hệ thống dẫn thoát làm sạch nước mắt bị chặn vì viêm nhiễm, các mô xung quanh hình thành góc trong của mắt bị sưng lên, đỏ và dễ tổn thương. Trong một số trường hợp cần tạo một ống dẫn lệ mới. Nếu chỗ bị sưng viêm là túi lệ ở mũi, bệnh được gọi là viêm túi lệ.

Sa kết mạc

Rối loạn phổ biến này là do tiếp xúc nhiều với tia UV mặt trời hoặc viêm bề mặt mạn tính. Với sa kết mạc, kết mạc bị mất tính đàn hồi, trở nên nhăn nhúm hoặc gấp nếp, và kết thúc rũ xuống mi mắt. Vì nó “lỏng lẻo”, kết mạc gấp nếp có thể bị vặn giữa mi mắt và nhãn cầu gây cảm giác bị kẹp đau. Chớp mắt, đặc biệt chớp mạnh, làm đau hơn. Cũng vậy, mô bất thường cảnh báo dòng chảy và phân bổ nước mắt, vì thế gây khô mắt.

Virus Herpes mắt

Viêm giác mạc virus herpes, là một loại viêm giác mạc thường mang lại bởi virus simplex herpes Loại I, cùng loại virus gây sưng ở miệng. Các dấu hiệu bao gồm nhìn mờ, cảm giác nhạy sáng, đỏ, và phá vỡ phản xạ chớp mắt. Trong khoảng bùng nổ đầu tiên, mắt cảm giác đau và chảy nước mắt sống, nhưng sau đó sự nhạy cảm ở giác mạc giảm đi và khô mắt bước vào. Virus herpes mắt hầu như luôn luôn tác động lên một mắt, nhưng ở những trường hợp hiếm có thể ảnh hưởng cả hai. Thêm nữa, như những bệnh nhiễm herpes khác, nó có thể kiểm soát được nhưng không chữa dứt được và có thể bị lại.

LASIK và những phẫu thuật khác

LASIK là phương pháp khúc xạ phổ biến để chỉnh sửa cận thị, viễn thị và loạn thị. Khi mổ LASIK, đầu thần kinh ở giác mạc bị cắt bỏ trong lúc phẫu thuật. Các dây thần kinh, giờ đây bị tê liệt, ít nhất tạm thời không thể điều khiển hiệu quả tuyến lệ để sản xuất nước mắt hoặc chớp mắt. Thường thì khô mắt sẽ xuất hiện.

Xạ trị

Xạ trị là loại điều trị tại chỗ phổ biến của nhiều loại ung thư và thỉnh thoảng được dùng cho những bệnh khác. Với liều lượng xạ trị thích hợp, những tế bào bình thường hầu như không bị tổn hại; tuy vậy, xạ trị có thể có tác dụng phụ, như mệt mỏi, chóng mặt, nôn mửa, và rụng tóc. Khô mắt có thể phát triển sau khi xạ trị, đặc biệt khi được dùng để điều trị ung thư ở mắt hay mặt, và nếu mắt không được che chắn đúng cách. Trong trường hợp này, xạ trị làm tổn hại tuyến lệ hoặc gây phản ứng sẹo làm chặn tuyến lệ tiết nước mắt.

Phỏng nhiệt hoặc hóa chất

Mắt bị phỏng nhiệt hoặc hóa chất do tai nạn có thể tác động nghiêm trọng đến chức năng tuyến nước mắt. Mặc dù có thể bị khô mắt, nhưng những trường hợp này thường nghiêm trọng hơn.

(Còn tiếp)

Vui lòng liên hệ số 0906 67 37 37 để được tư vấn thêm